Wat is het verschil tussen asbest en Eternit?
- Eternit is een merknaam, asbest is de grondstof
- Niet alle Eternit-producten bevatten asbest
- Producten van na 1997 zijn asbestvrij
- Bij twijfel: laat een asbestattest opmaken
Eternit: een merknaam, niet een materiaal
Het is belangrijk om dit goed te begrijpen: Eternit is een merknaam, net als 'BIC' voor balpennen of 'Kleenex' voor zakdoeken. Asbest daarentegen is een mineraal. Het bedrijf Eternit (later onderdeel van Etex Group) was gespecialiseerd in het produceren van asbestcementproducten. Vandaag wordt de term 'Eternit' vaak gebruikt als verzamelnaam voor golfplaten, leien, buizen en andere bouwmaterialen die van asbestcement gemaakt zijn, terwijl veel mensen niet beseffen dat niet alle Eternit-producten asbest bevatten.
Asbest is een natuurlijk mineraal dat uit microscopisch kleine, sterke vezels bestaat. Deze vezels zijn flexibel en zeer hittebestendig, wat asbest in het verleden razend populair maakte in de bouwsector. Asbest voorkomt in verschillende soorten: chrysotiel (wit asbest), amosiet (bruin asbest) en crocidoliet (blauw asbest), elk met eigen karakteristieken.
Eternit-producten en asbestgehalte
Eternit-bedrijven gebruikten asbest als grondstof voor hun cement. Ze mengten asbestvezels met Portland-cement en water, wat resulteerde in sterke, duurzame bouwplaten. Deze Eternit-producten werden massaal gebruikt in België voor:
- Golfplaten (voor daken en gevelbekleding)
- Vlakke leien
- Buizen (water, riolering)
- Bloembakken en decoratieve elementen
- Isolatieplaten
Tot 1997-1998 bevatten vrijwel alle Eternit-producten asbest. Na deze datum schakelde het bedrijf over op asbestvrije vezels. Dit is cruciaal: je kunt dus niet zeggen 'Eternit = asbest'. Oude Eternit-producten bevatten zeer waarschijnlijk asbest, maar nieuwere varianten zijn asbestvrij.
Gebonden asbest: iets minder gevaarlijk
Een belangrijk verschil is dat asbestcement een vorm van hechtgebonden asbest is. De asbestvezels zitten 'vast' in de cement-matrix, niet los zoals in isolatiemateriaal. Dit betekent dat vezels niet gemakkelijk vrijkomen tenzij het materiaal beschadigd, bewerkt, of ernstig verouderd is. Dit maakt Eternit-producten iets minder risicovol dan losgebonden asbestsoorten, maar niet echt veilig.
Wanneer Eternit-platen verweren, barsten, of gebeikt worden, kunnen wel asbestvezels vrijkomen. Dus: beter ze met rust laten.
Hoe herken je Eternit-producten?
Oude Eternit-producten zien er meestal grijs en glad uit (golfplaten) of hebben het typische golfprofiel. Ze kunnen bemost zijn, barsten vertonen, of vervaagd uitzien door jaren van blootstelling aan weer en wind. Veel daken in Vlaanderen hebben nog steeds zulke grijze golfplaten.
Het bouwjaar van je huis is een goede indicator. Gebouwd voor 1997? Dan moet je ervan uitgaan dat golfplaten en leien asbest bevatten. Na 1998? Waarschijnlijk niet, maar zekerheid geef je alleen door een asbestattest.
Wat te doen met verdachte Eternit-producten?
Kleine hoeveelheden hechtgebonden asbest (maximaal 35 m²) mag je onder strikte voorwaarden zelf afvoeren naar het containerpark, in dubbel verpakte, gelabelde folie. Voor grotere hoeveelheden, beschadigde materialen, of wanneer je ze moet verwijderen: altijd een erkend asbestverwijderaar inschakelen.
Twijfel je of je Eternit asbest bevat? Laat een asbestattest opmaken door een erkend deskundige. Dat geeft zekerheid en helpt je een goed plan maken. Meer informatie over Eternit-producten vind je hier.